இலங்கை அபிவிருத்தி உத்தியோகத்தர் சேவை (Development Officers' Service - DOS) என்பது இலங்கையின் அரச துறையில் பட்டதாரிகளுக்காக உருவாக்கப்பட்ட ஒரு பாரிய மற்றும் முக்கியமான சேவையாகும். நாட்டின் தேசிய மற்றும் கிராமிய மட்டத்திலான அபிவிருத்தித் திட்டங்களை நேரடியாகக் கண்காணித்து நடைமுறைப்படுத்துவதே இவர்களின் பிரதான பணியாகும்.
இந்தச் சேவையைப் பற்றிய விரிவான விபரங்கள் இதோ:
1. சேவையின் நோக்கம்
அரசாங்கத்தினால் முன்னெடுக்கப்படும் சமூக, பொருளாதார மற்றும் உட்கட்டமைப்பு அபிவிருத்தித் திட்டங்கள் அடிமட்ட மக்களைச் சென்றடைவதை உறுதி செய்தல். குறிப்பாக, வறுமை ஒழிப்பு, வாழ்வாதார மேம்பாடு மற்றும் வேலைவாய்ப்புத் திட்டங்களை ஒருங்கிணைப்பதே இவர்களின் நோக்கமாகும்.
2. தர அமைப்பு (Hierarchy / Grades)
அபிவிருத்தி உத்தியோகத்தர் சேவையானது மூன்று தரங்களைக் கொண்டுள்ளது:
தரம் III (Grade III): பட்டதாரிகளாகச் சேவையில் இணையும் ஆரம்ப நிலை.
தரம் II (Grade II): தரம் III இல் 10 வருடங்கள் திருப்திகரமான சேவையைப் பூர்த்தி செய்தவர்கள் பதவி உயர்வு பெறுவர்.
தரம் I (Grade I): தரம் II இல் 10 வருடங்கள் சேவையைப் பூர்த்தி செய்த சிரேஷ்ட அதிகாரிகள் எட்டும் உயர் நிலை.
3. முக்கிய கடமைகள் மற்றும் பொறுப்புகள்
அபிவிருத்தி உத்தியோகத்தர்கள் அவர்கள் நியமிக்கப்படும் அமைச்சு அல்லது திணைக்களத்தைப் பொறுத்து பல்வேறு பணிகளைச் செய்வார்கள்:
கிராமிய அபிவிருத்தி: பிரதேச செயலகங்களில் பணிபுரியும் அதிகாரிகள் தமக்கு ஒதுக்கப்பட்ட கிராம உத்தியோகத்தர் பிரிவுகளில் உள்ள மக்களின் தேவைகளைக் கண்டறிந்து அபிவிருத்தித் திட்டங்களைத் திட்டமிடல்.
சமூக நலன்புரி: சமுர்த்தி, முதியோர் கொடுப்பனவு மற்றும் மாற்றுத்திறனாளிகளுக்கான நலத்திட்டங்களை ஒருங்கிணைத்தல்.
விவசாயம் மற்றும் வாழ்வாதாரம்: விவசாயம், கைத்தொழில் மற்றும் சுயதொழில் முயற்சிகளுக்குத் தேவையான அரசாங்க உதவிகளை மக்களுக்குப் பெற்றுக்கொடுத்தல்.
தரவு சேகரிப்பு: அரசாங்கத்தின் திட்டமிடல் பணிகளுக்காகக் களமிறங்கி புள்ளிவிபரங்களையும் தரவுகளையும் சேகரித்தல்.
நிர்வாக உதவிகள்: பாடசாலைகள், வைத்தியசாலைகள் மற்றும் அலுவலகங்களில் நிர்வாகம் சார்ந்த பணிகளிலும் இவர்கள் ஈடுபடுத்தப்படுகின்றனர்.
4. உள்நுழைவதற்கான தகுதிகள் (Recruitment)
இச்சேவைக்கு அரசாங்கம் அவ்வப்போது பட்டதாரிகளுக்கான விண்ணப்பங்களைக் கோரும்.
கல்வித் தகுதி: அங்கீகரிக்கப்பட்ட ஒரு பல்கலைக்கழகத்தில் ஏதேனும் ஒரு துறையில் பட்டம் (Degree) பெற்றிருக்க வேண்டும்.
தெரிவு முறை: பொதுவாக எழுத்துப் பரீட்சை (நுண்ணறிவு மற்றும் பொது அறிவு) மற்றும் நேர்முகத் தேர்வு மூலம் தகுதியானவர்கள் தெரிவு செய்யப்படுவார்கள்.
பயிற்சி: நியமனம் பெற்றவுடன் குறிப்பிட்ட காலத்திற்குத் திணைக்கள ரீதியான பயிற்சிகள் வழங்கப்படும்.
5. பதவி உயர்வு மற்றும் EB பரீட்சைகள்
ஒவ்வொரு தரத்திலும் நிரந்தரமாவதற்கும் அடுத்த தரத்திற்குச் செல்வதற்கும் காண்திறமை தடைதாண்டல் பரீட்சைகளை (Efficiency Bar Exams) எழுத வேண்டும். இதில் அரச நிதி விதிகள், நிர்வாக விதிகள் மற்றும் அலுவலக நடைமுறைகள் தொடர்பான வினாக்கள் இடம்பெறும்.
6. இடமாற்றம் மற்றும் பணிச்சூழல்
இது ஒரு ஒருங்கிணைந்த சேவை (Combined Service) என்பதால், பொது நிர்வாக அமைச்சின் கீழ் இவர்கள் நிர்வகிக்கப்படுவர்.
இலங்கை முழுவதும் உள்ள எந்தவொரு அரச அலுவலகத்திற்கும் இவர்கள் இடமாற்றம் செய்யப்படலாம்.
பெரும்பாலான அபிவிருத்தி உத்தியோகத்தர்கள் பிரதேச செயலகங்கள் (Divisional Secretariats) மற்றும் மாவட்டச் செயலகங்களிலேயே பணிபுரிகின்றனர்.
7. சவால்கள்
அபிவிருத்தி உத்தியோகத்தர்கள் பெரும்பாலும் மக்களுடன் நேரடியாகத் தொடர்புகொள்பவர்கள் என்பதால், களப்பணிகளின் போது பல்வேறு சமூக சவால்களை எதிர்கொள்ள வேண்டியிருக்கும். மேலும், நாட்டின் பொருளாதார நிலைமைகளுக்கு ஏற்ப அபிவிருத்தித் திட்டங்களை மாற்றியமைப்பதில் இவர்களின் பங்கு முக்கியமானது.